Bibliotheek Haarlem: meer dan 400 jaar lezen

Haarlem was een van de eerste steden in de Noordelijke Nederlanden met een eigen 'librije'. Na het Spaanse beleg van 1572-73 kreeg Haarlem bezittingen van kloosters als tegemoetkoming voor de geleden schade. Hiermee werd de basis gelegd voor de huidige bibliotheek.

Vroedschap
Bibliotheekgebouw in de GasthuisstraatIn 1596 besloot de Haarlemse vroedschap (het stadsbestuur) een Bibliotheek te stichten. Waarschijnlijk kwam die in de ruimte boven de sacristie in het Dominicanenklooster, tegenwoordig een onderdeel van het Haarlemse Stadhuis. In 1625 verwierf Haarlem de complete Bibliotheek van de Commanderij van St. Jan en in 1672 verscheen de eerste gedrukte catalogus (35 pagina's) van het bezit van de Stadsbibliotheek.

Bezoek
We weten maar weinig over het bibliotheekbezoek in de eerste eeuwen. Het bibliotheekbezoek van toen is niet te vergelijken met dat van nu. Destijds was de ‘Librije’ een echte wetenschapsbibliotheek. Uit het 17e-eeuwse bibliotheekreglement blijkt dat de collectie een gift van het stadsbestuur ten algemene nutte was. Liefhebbers konden voor fl. 3,- per jaar de sleutel van de Bibliotheek huren. Het College van curatoren van de Latijnse school hield toezicht, een echte bibliothecaris was er nog niet: de Bibliotheek werd beheerd door leraren van de school.

De Vries
Portretschilderij Abraham de VriesPas in 1821 werd de eerste bibliothecaris aangesteld: Abraham de Vries. Zijn aanschafbeleid kenmerkte zich door trots op zijn stad Haarlem en een grote belangstelling voor de boekdrukkunst. De Vries was ervan overtuigd dat Laurens Janz. Coster de boekdrukkunst had uitgevonden en schafte hij zo veel mogelijk vroege drukken aan en verzamelde alles wat de Coster-claim kon ondersteunen. Het is de basis geweest voor de, een uitgebreide verzameling over Coster, de typografie en de boekdrukkunst. Een andere belangrijke verdienste van De Vries was de uitgave van een driedelige gedrukte catalogus van het gehele bezit van de bibliotheek.

Openbaar
de Bibliotheek Haarlem en omstreken, Doelenzaal met bordesEen eeuw later, in 1921, nam het Haarlemse stadsbestuur het initiatief om aan de Stadsbibliotheek een tweede functie toe te kennen: die van openbare leeszaal. Dit belangrijke besluit betekende dat de Bibliotheek zich op een veel breder publiek richtte.

Verzelfstandiging
De Stadsbibliotheek bleef een gemeentelijke instelling tot 1 juni 2008. Vanaf die datum is ze een zelfstandige stichting geworden. De gemeente heeft tot die verzelfstandig besloten omdat de Bibliotheek zo meer bestuurlijke vrijheid heeft en daardoor bedrijfsmatiger en klantgerichter kan werken.

Fusies
Bibliotheek HeemstedeTraditioneel heeft elke gemeente zijn eigen Bibliotheek. Maar vanwege de technologische en maatschappelijke ontwikkelingen kan een grote Bibliotheek vandaag de dag beter bij de vraag van bezoekers aansluiten dan een kleine. Daarom zijn de Bibliotheek Haarlem en omstreken en de Openbare Bibliotheek Heemstede, die altijd al nauw samenwerkten, in 2008 gefuseerd onder de naam de Bibliotheek Haarlem en omstreken.

Op 1 januari 2013 volgde de fusie met de Bibliotheek Duinrand, de Bibliotheek die in 2006 ontstaan is uit de gemeentelijke Bibliotheken van Bloemendaal, Zandvoort, Bennebroek, Vogelenzang en Hillegom. De nieuwe Bibliotheek kreeg de naam de Bibliotheek Zuid-Kennemerland en telt 12 vestigingen.

Bibliotheek Zandvoort

De twee bibliotheekorganisaties vullen elkaar goed aan en hebben bij een grotere schaal een betere uitgangspositie om investeringen in nieuwe ontwikkelingen te doen en de kosten beheersbaar te houden. De nieuwe Bibliotheek heeft 66.000 leden en levert diensten aan 6 gemeentes met in totaal 240.000 inwoners.

De Bibliotheek Zuid-Kennemerland wordt nu gesubsidieerd door de gemeenten Haarlem, Heemstede, Bloemendaal, Hillegom en Zandvoort op basis van prestatieafspraken. De Stichting verzorgt ook de Bibliotheek in Spaarndam. Dit is een gemeenschappelijke voorziening voor de gemeenten Haarlem, Haarlemmerliede en Spaarnwoude.

Als openbare bibliotheek is de Stichting aangesloten bij de landelijke koepelorganisatie van Openbare Bibliotheken. Deze zet zich in voor de ontwikkeling van een gezamenlijke visie en strategie voor de bibliotheekbranche.



Wist je dat

Voordeel met je biebpas