Daphne (23) stopte één maand met social media
Toen Daphne (23) besloot een maand lang offline te gaan, verwachtte ze vooral wat extra tijd over te houden. Wat ze niet had verwacht, was hoeveel rust, zelfinzicht en bewustwording dat zou opleveren.
“Eigenlijk zat ik er al langer over te denken om tijdelijk social media van mijn telefoon te verwijderen” vertelt Daphne. “Het stond me tegen dat ik tijd verspilde door te kijken naar hoe anderen hun leven leiden, in plaats van zelf dingen te ondernemen. Mijn aandacht werd opgeslokt door de online wereld.”
De doorslag kwam toen ze een advertentie zag van de campagne Mei Social Vrij. “Ik herkende mezelf in de verhalen die ze deelden. Dat was het moment waarop ik dacht: dit is hét moment om mee te doen.”
Ik dacht steeds: ik verwijder Instagram en TikTok later wel een keer van mijn telefoon, het is nu nog te leuk.
— Daphne (23)
Een maand zonder Instagram, TikTok en Snapchat
Daphne verwijderde in mei de apps Instagram, Snapchat, TikTok, LinkedIn, Facebook en Pinterest van haar telefoon. Alleen WhatsApp bleef. “Dat is voor mij meer een communicatiemiddel dan tijdsverspilling.” Haar gemiddelde schermtijd daalde van vijf naar drie uur per dag.
De eerste dagen waren pittig. “Ik merkte hoe vaak ik automatisch mijn telefoon pakte. Soms opende ik uit gewoonte mijn bankapp, omdat die op de plek van Instagram stond. Te pas en te onpas zat ik naar mijn bankapp te staren met verwarring omdat ik niet wist waarom ik die app had geopend.” Spelletjes had ze niet op haar telefoon staan. "Ik belandde al snel veel op Duolingo en refreshte vaak mijn Outlook-app in de hoop dat er iets van content zou binnenkomen."
Om iets met die momenten te doen, begon Daphne aantekeningen te maken in haar telefoon. “Ik schreef op wat me opviel. Daardoor ging ik bewuster nadenken over mijn gedrag.”
Productiever en betere slaap
De effecten waren al snel merkbaar. “Ik kreeg meer gedaan op werk, omdat ik niet steeds werd afgeleid. Ik viel sneller in slaap en ik las weer een boek voor het slapengaan. Met een filosofieboek lukte dat het beste.”
Confrontatie tijdens moeilijke momenten
De stilte bracht niet alleen rust, maar ook ongemak. “In het begin voelde ik me onrustig. Vooral bij hoogte- en dieptepunten. Als ik iets leuks meemaakte, wilde ik het meteen delen. Ik had één keer zoveel fomo dat ik tóch een Instagramstory plaatste en daarna meteen weer offline ging".
Tijdens persoonlijke moeilijke momenten werd Daphne geconfronteerd met iets wat veel mensen zullen herkennen. “Ik ontdekte dat ik voorheen vaak ging scrollen om niet te hoeven voelen. Toen dat niet meer kon, moest ik emoties direct aangaan. Dat was in het moment niet per se fijn, maar uiteindelijk hielp het me om dingen beter te verwerken.”
Minder contact met vrienden
De offline maand veranderde ook haar sociale contacten. “Met sommige vrienden had ik minder contact, omdat we vooral via Snapchat communiceerden. Maar dat bleek niet erg, echte vriendschappen blijven gewoon bestaan. Ik merkte wel hoe diep social media in onze generatie zit. Als je offline gaat, mis je echt een wereld waar anderen over praten.”
Daarbij kreeg Daphne natuurlijk wel reacties van haar vrienden op het moment dat ze valsspeelde en toch een instastory uploade. "Hierop kreeg ik reacties zoals ‘Clownerij’ en ‘Heb je alweer opgegeven?’ Wat natuurlijk begrijpelijk is, ik denk alleen niet dat mensen besefte dat ik er alsnog heel serieus mee bezig was en hoe erg het dus eigenlijk was dat ik ZO erg fomo had om te delen, dat ik weer online ging."
Toch vond ze het offline leven vooral verfrissend. “Ik ging meer lezen, voerde diepere gesprekken en had meer aandacht voor de mensen om me heen.”
Na één maand offline weer online
Na afloop van de maand ging ze weer online en werd meteen meegezogen. “In juni dacht ik: ik mag mezelf wel belonen, toen zat ik zo weer op vijf uur per dag schermtijd. Ik baalde hier toch wel van: ik ben zo bewust wat de effecten voor mij zijn en alsnog liet ik mezelf weer meteen erin meeslepen.” Inmiddels heeft Daphne limieten ingesteld: maximaal een half uur per dag op TikTok en Instagram. “Dat werkt goed. Ik geniet er weer van, maar ben me bewust van de valkuilen.” Momenteel zit haar schermtijd weer netjes op drie uur per dag.
Zelf offline gaan voor een maand?
“Doe het! Juist als je denkt dat je het niet nodig hebt. Mei Social Vrij is een fijne manier om het samen te doen. Je krijgt tips, opdrachten en verhalen van anderen. Bedenk van tevoren wat je met je tijd gaat doen, zodat je niet in de verleiding komt om te scrollen. En lees een goed boek, bijvoorbeeld Asociale media van Thijs Launspach of The High 5 Habit van Mel Robbins. Dat gaf mij echt verdieping," vertelt Daphne.
Na afloop schreef Daphne een brief aan 'social media'. Die lees je hier.
Dear social media,
in het bijzonder Instagram en TikTok. Wat heb ik met jullie een plezier, uren kan ik mij vermaken. Ik word voorzien van content door duizenden mensen via jullie platform. Door jullie onderhoud ik contacten en blijf ik op de hoogte van wat iedereen doet.
Wat iedereen doet, elk moment van de dag, hoe onzinnig dan ook.
En dat maakt mij moe. Altijd weet ik hoe iedereens dag, weekend of vakantie was. Elke dag word ik door jullie gestoord tijdens mijn werk. Mijn vingers zoeken naarstig naar jullie icoontje. Seconden, minuten, kwartieren vliegen voorbij. Waarom had ik ook alweer mijn telefoon gepakt? Ik weet het niet meer. Hebben mijn vrienden me al weer wat gestuurd op Snapchat? Zal ik even een story maken wat ik aan het doen ben? Krijg ik dan wel genoeg views? En vinden mensen mijn verhaal leuk?
Vinden mensen mij leuk?
Wat word ik soms onzeker. Al die perfecte foto’s, al die afgetrainde lichamen, al die leuke outfits en mooie glimlachen. Daar kan ik toch nooit tegen opboksen?
Social media. Daar kan ik toch nooit tegen opboksen?
Ik ben bewust van jullie versiertrucs en hoop dat ik door offline te gaan mijzelf weer heb gereset. Mezelf heb klaargestoomd om de verleidingen te weerstaan en het anders aan te pakken. Ik kan zonder jullie, maar ga jullie toch weer betreden. Ik ga weer terug naar het hol van de leeuw.
Terwijl ik eigenlijk weet: social media daar kan een mens niet tegen opboksen.
De boekentips van Daphne
Thijs Launspach Asociale media
hoe de socials je manipuleren en hoe je ontsnapt aan hun greep
Verhandeling over de impact van sociale media op de mentale gezondheid.
Non-fictie
Nederlands | 174 pagina's | Spectrum, Amsterdam | 2023
Gedrukt boek
Hannie van Genderen | Gitta Jacob | Laura Seebauer Patronen doorbreken
negatieve gevoelens en gewoonten herkennen en veranderen
Zelfhulpgids.
Non-fictie
Nederlands | 200 pagina's | Nieuwezijds, Amsterdam | 2012
Gedrukt boek
Mel Robbins De High 5-gewoonte
grip op je leven dankzij één simpele gewoonte
Non-fictie
Nederlands | 268 pagina's | Kosmos Uitgevers, Utrecht | 2022
Gedrukt boek
Lammert Kamphuis Verslaafd aan ons eigen gelijk
pleidooi voor perspectivistische lenigheid
Pleidooi voor filosofie als medicijn tegen vastgeroeste overtuigingen. Met analyses en praktische tips voor een lenige geest.
Non-fictie
Nederlands | 175 pagina's | De Bezige Bij, Amsterdam | 2023
Gedrukt boek