Waarom beelden essentieel zijn voor de taalontwikkeling van een kind

Lezen begint bij kijken: Illustrator Mies van Hout over de kracht van tekeningen

Gepubliceerd op: 16 december 2025 13:33

Al ruim 35 jaar maakt Mies van Hout met haar kleurrijke prentenboeken de wereld een beetje begrijpelijker voor jonge kinderen. Haar nieuwste boek, Kleine Aap, is verkozen tot Prentenboek van het Jaar 2026.

Hoe ontstaat zo’n boek eigenlijk? En waarom zijn beelden zo’n krachtig middel in de taalontwikkeling van jonge kinderen? ‘Een verhaal moet gaan léven. Bij een goede tekening voelt het alsof er iemand in het beeld woont.’

Hoe een prentenboek tot leven komt

‘Ik ben vooral tekenaar,’ zegt Mies. ‘Maar inmiddels bedenk ik ook mijn eigen verhalen. Boeken beginnen vaak met een klein eenvoudig idee dat per ongeluk ontstaat. Soms begint dat met een schets, een personage of gewoon een gevoel. Het meeste uit mijn ideeën-doosje belandt in de prullenbak, maar soms blijft er iets hangen.’

Voor Kleine Aap wilde ze een écht verhaal maken, met kop en staart. ‘Een boek moet geloofwaardig zijn, je moet voelen dat het klopt. Annie M.G. Schmidt zei ooit: je kunt bedenken wat je wilt, maar je moet het wel gelóven. Dat vind ik heel waar.’ Elk nieuw boek is dan ook een zoektocht, zegt ze, ‘want ik wil dat mijn werk ergens over gaat.’

Die zoektocht kost tijd. Aan Kleine Aap werkte ze bijna een jaar. ‘In theorie kan een boek in een week klaar zijn, maar ik ben maanden bezig. Het is een zoektocht, keuzes maken. Je schakelt voortdurend tussen ratio, gevoel en intuïtie. En soms moet alles tóch ineens opnieuw. Dat hoort erbij. Iets wordt pas goed als je er tijd in stopt.’

Waarom beelden essentieel zijn voor taalontwikkeling

Veel ouders denken dat taalontwikkeling vooral draait om woorden, maar volgens Mies speelt beeld een minstens zo grote rol. ‘Kinderen worden tegenwoordig overspoeld met druk en snel beeld,’ zegt ze. ‘Een goed prentenboek doet precies het tegenovergestelde: het vertraagt en laat ruimte voor verbeelding.’

Goede illustraties zijn de toegangspoort tot een verhaal. ‘Een tekening moet leven,’ legt ze uit. ‘Een tekening is meer dan kleuren en lijnen, het gaat om het gevoel dat een beeld uitdrukt. Als een kind zichzelf herkent in een boze vis of een verdrietige aap, ontstaat er vaak een gesprek. Dat is taalontwikkeling in actie.’

Beeld maakt verhalen bovendien toegankelijk voor kinderen die nog weinig woorden hebben. ‘Kinderen kunnen een prentenboek al “lezen” voordat ze de taal beheersen,’ zegt Mies. ‘Als je een verhaal rustig brengt en het past bij het kind, haken ze bijna altijd aan. Ik heb nog nooit een kind ontmoet dat géén zin heeft in een verhaal. Een goed beeld trekt ze naar binnen en helpt ze het verhaal te begrijpen.’

Samen lezen, samen praten

Voor Mies is voorlezen een moment van verbinding. ‘Het is simpelweg gezellig. Je zit samen op de bank en deelt iets. Je kunt niet altijd met je kind in een klimrek hangen, maar een boek lezen lukt wél.’ De manier waarop je voorleest, maakt volgens haar een groot verschil. ‘Neem de tijd. Vertel het verhaal in plaats van het letterlijk op te lezen, en creëer rust. Dat ene kwartiertje kan voor zowel ouder als kind een ankerpunt in de dag zijn.

’Dat kwartier is niet alleen fijn, maar goud waard, zegt ze. ‘Kinderen die dagelijks worden voorgelezen kennen op hun vierde vaak rond de 3500 woorden. In taalarme gezinnen is dat soms maar de helft. Dat verschil maak je nooit meer helemaal goed. Voorlezen heeft écht impact.’

Voorleestips van Mies van Hout

Zorg voor rust: haast en drukte maken verhalen vlak.
Ken het boek een beetje en introduceer het: dan komt je verhaal beter over.
Vertellen werkt beter dan voorlezen.
Kijk je kind aan: verbinding is belangrijker dan perfect voorlezen.
Gun je kind steeds hetzelfde boek: kinderen léven op herhaling, het hoort erbij.
Ga samen naar de bibliotheek: laat kinderen zelf kiezen, maar kijk ook zelf rond.

Mies van Hout Kleine Aap

Een kleine aap wil aan iedereen vertellen dat ze iets leuks heeft ontdekt. Ze gaat op stap en steeds verder van huis om haar nieuws te delen met anderen....

Gedrukt boek